Φέτα: Νόστιμη, ελληνική, ευεργετική για την υγεία αλλά και... πανάκριβη

Μπορεί η φέτα να είναι το αγαπημένο τυρί των Ελλήνων, μπορεί το συγκεκριμένο προϊόν να θεωρείται βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής ενώ την ίδια ώρα φαίνεται πως κερδίζει πόντους στη διεθνή αγορά, ωστόσο πλέον οι τιμές που τη βρίσκουν οι καταναλωτές είναι μάλλον απαγορευτική για τα πορτοφόλια τους.

Πως παρασκευάζεται

Η γνήσια ελληνική φέτα παρασκευάζεται παραδοσιακά από πρόβειο γάλα ή συνδυασμό πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος, με το κατσικίσιο να μην υπερβαίνει το 30%. Η διαδικασία παραγωγής της φέτας είναι προσεκτικά διαμορφωμένη ώστε να διατηρεί τη χαρακτηριστική της υφή και γεύση.

Αρχικά, το γάλα παστεριώνεται και προστίθενται καλλιέργειες γαλακτικού οξέος για να διαχωριστεί ο ορός γάλακτος από το τυρόπηγμα. Ακολούθως, προστίθεται πυτιά για να πήξει το τυρόπηγμα, το οποίο στη συνέχεια στραγγίζεται και τοποθετείται σε καλούπια για 24 ώρες.

Μετά τη σταθεροποίηση του τυριού, κόβεται σε κύβους, αλατίζεται και τοποθετείται σε βαρέλια ή δοχεία με άλμη για να ωριμάσει και να διατηρηθεί. Αυτή η διαδικασία προσδίδει στη φέτα την πικάντικη και αλμυρή γεύση της, καθώς και την εύθρυπτη υφή που την κάνει τόσο μοναδική.

Τα οφέλη για την υγεία

Η φέτα, εκτός από τη μοναδική της γεύση, προσφέρει σημαντικά διατροφικά οφέλη που ενισχύουν την υγεία. Καταρχάς, είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά όπως ασβέστιο, πρωτεΐνες και φώσφορο, τα οποία είναι απαραίτητα για την υγεία των οστών και τη γενική σωματική λειτουργία.

Η κατανάλωση της φέτας μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της οστεοπόρωσης, καθώς το ασβέστιο και ο φώσφορος αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία για την ενίσχυση και διατήρηση της οστικής πυκνότητας. Ειδικά για άτομα που χρειάζονται ενίσχυση της υγείας των οστών, η φέτα μπορεί να είναι πολύτιμη, δεδομένου ότι προσφέρει αυτά τα συστατικά σε μεγάλη ποσότητα.

Επίσης η φέτα περιέχει σημαντικές ποσότητες πρωτεΐνης, η οποία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη και την αποκατάσταση των ιστών στο σώμα. Οι πρωτεΐνες της φέτας είναι υψηλής βιολογικής αξίας, δηλαδή περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα που χρειάζεται το σώμα για να λειτουργεί σωστά. Η πρωτεΐνη δεν βοηθά μόνο στη δόμηση των μυών, αλλά είναι επίσης σημαντική για την παραγωγή ενζύμων και ορμονών, καθώς και για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Επίσης η φέτα περιέχει αντιοξειδωτικά όπως η ριβοφλαβίνη και η βιταμίνη Β12, που προστατεύουν από τη γήρανση, τις ημικρανίες και την κούραση. Βοηθούν επίσης στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών και στη μείωση του κινδύνου χρόνιων ασθενειών

Ένα από τα πιο ιδιαίτερα οφέλη της φέτας είναι η περιεκτικότητά της σε προβιοτικά, τα οποία προέρχονται κυρίως από τα βακτήρια Lactobacillus plantarum που υπάρχουν φυσικά στο τυρί και βοηθούν στη διατήρηση της ισορροπίας της εντερικής μικροχλωρίδας, προστατεύοντας από την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών, όπως το E. coli και η σαλμονέλα ενώ μπορούν να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα και να συμβάλουν στη μείωση των φλεγμονών, προστατεύοντας έτσι από χρόνιες φλεγμονώδεις ασθένειες.

Εξάλλου περιέχει το συζευγμένο λινολεϊκό οξύ (CLA) είναι ένα λιπαρό οξύ που βρίσκεται σε ζωικά προϊόντα. Το CLA έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το σωματικό λίπος, αυξάνει την άλιπη μυϊκή μάζα και βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου ορισμένων τύπων καρκίνου.

Μάλιστα, σύμφωνα, λοιπόν, με την καναδή διατροφολόγο Τζούλι Χάμπλετον, το μοναδικό διατροφικό προφίλ του τυριού αυτού μπορεί να δικαιολογήσει επιπλέον και τον τίτλο του "πιο υγιεινού τυριού στον κόσμο".

Η θρεπτική αξία της φέτας 

Καλή πηγή:

• Πρωτεΐνης
• Ριβοφλαβίνης
• Βιταμίνης Β12
• Βιταμίνης 6
• Ασβεστίου
• Φωσφόρου
• Σεληνίου
• Ψευδαργύρου
• Βιταμίνης Α
• Βιταμίνης Κ
• Φολικού οξέως
• Παντοθενικού οξέως
• Σιδήρου
• Μαγνησίου

Προσοχή σε:

• Χοληστερόλη
• Νάτριο

Πάντως αν θέλουμε να περιορίσουμε το αλάτι της μπορούμε να την ξεπλύνουμε κάτω από νερό πριν τη σερβίρουμε.

Εξάλλου λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε λακτόζη, ως φρέσκο τυρί, θα πρέπει να αποφεύγεται από άτομα με δυσανεξία σε αυτή.

Η σύγκριση με τα άλλα τυριά

Συγκριτικά, η φέτα Π.Ο.Π. που παράγεται από πρόβειο ή αιγοπρόβειο γάλα:

• Περιέχει περισσότερο ασβέστιο και φώσφορο από τα τυριά από αγελαδινό γάλα.
• Είναι χαμηλότερη σε λιπαρά και θερμίδες από τα παλαιωμένα τυριά όπως το τσένταρ, η παρμεζάνα ή μια παλαιωμένη γραβιέρα.
• Περιέχει περισσότερες βιταμίνες του συμπλέγματος Β και ασβέστιο από ό,τι άλλα φρέσκα τυριά, όπως η μοτσαρέλα, η ρικότα, το κότατζ και το κατσικίσιο (σεβρ).
• Έχει 2 φορές περισσότερη βιταμίνη B12 από το αγγλικό τσένταρ.
• Περιέχει 4 φορές περισσότερη βιταμίνη D από την ιταλική παρμεζάνα.
• Έχει 3 φορές περισσότερο ασβέστιο από το γαλλικό μπρι.
• Περιέχει 2 φορές περισσότερο σίδηρο από το μπλε τυρί.
• Αποδίδει 70% λιγότερες θερμίδες από τη μοτσαρέλα.

Πανάκριβη η φέτα στην Ελλάδα

«Η φέτα κινείται στα 12-14 ευρώ το κιλό, αν και κανονικά δεν θα έπρεπε να ξεπερνά τα 10-11 ευρώ το κιλό. Για την παραγωγή ενός κιλού φέτας χρειάζονται 4 κιλά αιγοπρόβειου γάλακτος, που σημαίνει ότι το κόστος για την πρώτη ύλη διαμορφώνεται στα 6,5 ευρώ το κιλό. «Δεν είναι εξωφρενικό να φτάνει στον τελικό καταναλωτή στα 14 ή στα 18 ευρώ το κιλό που πωλείται η συσκευασμένη;», επισημαίνουν στον «Ελεύθερο Τύπο» εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων.

Ακριβό στην Ελλάδα το γάλα

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Ant1 υπάρχουν και προσφορές στα σούπερ μάρκετ που μειώνουν την τιμή από τα 12,85 στα 9,85 ευρώ όταν όμως το 2021 η αντίστοιχη προσφορά ήταν στα 8,50 ευρώ.

Για την τιμή της φέτας υπεύθυνη είναι η υψηλή τιμή του γάλακτος. Σημειώνεται ότι στην Ελλάδα, το αγελαδινό γάλα είναι το ακριβότερο στην Ευρώπη με αποτέλεσμα να είναι ακριβά και τα παραγόμενα προϊόντα και φεύγει από τον κτηνοτρόφο 53 σεντς ευρώ το κιλό ενώ το αιγοπρόβειο γάλα -από το οποίο φτιάχνεται η φέτα- είναι ακόμα ακριβότερο και διατίθεται στο 1,5 ευρώ το λίτρο.

Φέτα: «Το 65% της ετήσιας παραγωγής προορίζεται σε εξαγωγές»

Αυξημένες παρουσιάζονται οι εξαγωγές φέτας τα τελευταία χρόνια, με όλο και περισσότερες χώρες να ανοίγουν την αγορά τους προς το ελληνικό ΠΟΠ τυρί. «Περίπου το 65% της ετήσιας παραγόμενης φέτας στη χώρα προορίζεται πλέον σε εξαγωγές», υποστήριξε σε τηλεοπτικές του δηλώσεις ο πρόεδρος ΕΘ.Ε.Α.Σ (Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών) Παύλος Σατολιάς.

Σύμφωνα με τον ίδιο «στο ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών στον αγροδιατροφικό τομέα, η φέτα συνεισέφερε στη χώρα μας 1 δισ. ευρώ. Μιλάμε για ένα δυναμικό προϊόν που συνεχώς αναπτύσσεται δίνοντας προοπτική και στον παραγωγό αλλά και στη μεταποίηση στη χώρα μας. Είναι ο λευκός ‘χρυσός’ της χώρας».

Όπως τόνισε ο κ. Σατολιάς «η φέτα πρέπει να είναι η αυθεντική». «Να την προστατεύουμε από νοθείες, από παραπλανήσεις. Είναι ένα πάγιο πρόβλημα, η φέτα πρέπει να είναι η αυθεντική. Ο δρόμος είναι ένας. Αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο που θα λειτουργεί αποτρεπτικά. Δεν μπορεί να παίζει κανένας με τη χώρα μας».

Σημειώνεται ότι ειδικά οι εξαγωγές φέτας στην Κίνα έφτασαν στα 51 εκατ. κιλά το 2023, µε την αξία των εξαγωγών να ανέρχεται σε 38 εκατ. ευρώ.